Leerlingen van het Zernike Juniorcollege te Haren en van het Zernike Montessori Juniorcollege te Groningen hebben in opdracht van facilitair manager Peter van der Leij nagedacht over het verduurzamen van hun eigen school. Beide locaties van het Zernike hebben de ambitie om de eerste duurzame school in het noorden te worden. Om die ambitie te kunnen waarmaken hebben ze de hulp van de eigen leerlingen ingeroepen. Daarop hebben de leerlingen van de beide locaties zich verenigd in twaalf adviesbureaus en kwamen in die hoedanigheid zeer professioneel voor het licht. Donderdagavond 28 april 2011 presenteerden zij in het Hampshire Hotel Plaza Groningen hun adviezen aan de opdrachtgever, het deskundige panel, aan de aanwezige duurzame bedrijven en aan de ouders die in grote getale aanwezig waren bij dit evenement.

....spannùùùnd...
Om tien voor zeven ’s avonds raakt de lobby van het hotel al aardig vol. Gespannen ouders en zenuwachtige leerlingen mengen zich tussen de duurzame bedrijven en andere genodigden. De leerlingen zijn allen netjes gekleed, zoals het echte adviseurs betaamd. In het auditorium zijn - terwijl de presentaties op de laptop klaargezet worden – geluiden van twijfel en angst te horen. ‘Wat een grote zaal…..oooh, al die mensen straks…’ ‘Ik wil niet meer, ben zó zenuwachtig nu’ ‘…niet vergeten te ademen straks…’

De deuren van de zaal gaan open en ruim 200 man publiek stroomt binnen. Dhr. Jaap Bakkelo, vestigingsdirecteur van het Zernike Montessori Juniorcollege heet iedereen welkom en stelt ons onder andere voor aan de beide gastvrouwen: Hannah van der Valk en Merel Frencken, beide leerlingen uit 5VWO. Dhr. Bakkelo vertelt over de aanleiding van het project: Zernike wil een duurzame school worden. De leerlingen is gevraagd om met adviezen hiertoe te komen. Randvoorwaarden die aan de opdracht kleven zijn: innovatie, toepasbaarheid, praktisch, in kleine stapjes uit te voeren en het moet binnen het budget van € 5.000,- passen.

Voor het echie...
Een budget? Jazeker! Provincie Groningen - die dit project financieel mede mogelijk gemaakt heeft - looft deze avond maar liefst twee keer een cheque ter waarde van € 5.000,- uit aan de twee beste ideeën, zodat de ideeën ook daadwerkelijk in school doorgevoerd kunnen worden. De ideeën worden beoordeeld door een deskundig panel waarin Zernike, CODIN en Natuur-en milieu Groningen zitting hebben. Dan is het tijd voor de presentaties van de adviesbureaus. Van de eerdere zenuwen is echt helemaal niets meer te merken…de leerlingen staan er stuk voor stuk te presenteren en hun ideeën ‘te verkopen’ aan het panel alsof ze nooit anders gedaan hebben! Hieronder volgt een korte samenvatting van de adviezen van de verschillende adviesbureaus: 

Zenergie - richt zich op het toepassen van energiezuinige verlichting. De keus is gevallen op T5 verlichting. Besparing voor de school in euro’s: 50%. Besparing in uitstoot CO2: 30%. Binnen 5 jaar zijn de armaturen en de installatie ervan terug verdiend. 

GroenDoen - hebben een prullenbak ontwikkeld met 5 verschillende vakken voor het gescheiden inzamelen van afval. Afval gescheiden inzamelen scheelt geld en uitstoot van CO2 doordat minder kilo’s verbrand hoeven te worden. Ze hebben al een bedrijf gevonden die het afval gescheiden wil komen inzamelen voor het Zernike. 

KFD International - komt met de straffiets; word je uit de klas gestuurd, dan moet je voor straf op de hometrainer om kWh te produceren voor de school. Hoe erger het vergrijp, hoe langer je mag fietsen! Ook zoeken ze een oplossing in het plaatsen van een dynamo in de waterleiding, om zo op duurzame manier stroom op te wekken. 

Toekie - wil de verwarming verduurzamen door per lokaal de verwarming te kunnen regelen. Andere oplossingen worden gezocht in dubbel glas en een magneetschakelaar die de verwarming uitschakelt zodra het raam opengezet wordt. Met een kostenplaatje van € 750,- per lokaal kunnen ze 6 lokalen transformeren.

Briljant - richt zich net als Zenergie op het toepassen van energiezuinige verlichting door te kiezen voor T5 armaturen. Daarnaast willen ze investeren in een energieopwekkende deurmat. De grote deurmat komt te liggen bij de ingang van de school. Zodra je erover heen loopt lichten groene voetstappen op. Het rendement in energieopbrengst is gering, die van bewustwording des te groter.

Langdurig Duurzaam - wil zich inzetten voor de introductie van biologisch voedsel in de kantine. Want biologisch is beter voor milieu, voor mens en dier en heeft meer smaak- en voedingsstoffen. Het adviesbureau wil starten met een pilot en eerst € 1.000,- investeren. De prijs van biologische producten moeten omlaag en die van niet- biologische producten omhoog. 

HRRN Bio - komt met een plan voor waterbesparing op het toilet. De installatie van een spaarknop en het gebruik van de Lieventum waterbespaarder zijn praktische toepassingen die direct uitvoerbaar zijn en ook direct resultaat bieden. De oplossing is zo makkelijk, dat de adviseurs het eigenlijk maar raar vinden dat dit niet al eerder toegepast is op school. 

DZM - hebben hun zinnen gezet op duurzame computers en op een schoolbel die op water werkt. De duurzame computer is volledig recyclebaar en neemt in slaapstand 3 Watt per dag, terwijl de gewone 130 Watt per dag verbruikt. Op de vraag van de opdrachtgever of een schoolbel nog wel nodig is, antwoorden de adviseurs bevestigend: ‘Tuurlijk! We moeten toch wel weten wanneer we vrij zijn?’ 

GreenGo - presenteert een prullenbak dat werkt in combinatie met een pasjessysteem. Je logt in met het pasje en zodra je afval in de bak gooit, krijg je spaarpunten bijgeschreven. Met die spaarpunten kun je een beloning bij elkaar sparen. Eén prullenbak kost zo’n € 360,- De adviseurs willen de zeven meest gebruikte als eerst vervangen. 

DZN - wil de school verduurzamen op twee verschillende manieren. De eerste oplossing wordt gezocht in een waterrad in de toevoerbuis van de WC en ook in de afvoerbuis van de urinoirs. Het Zernike verbruikt jaarlijks 12 miljoen liter water bij het doorspoelen van de toiletten. Een waterrad is dan een simpele en effectieve manier van stroomopwekking. De andere oplossing is de aanleg van een kippenmoestuin. 

QualityGreen - zetten zich in voor de toepassing van licht- en bewegingssensoren in de school. De gangen, klassen en toiletten moeten voorzien worden van deze technische snufjes. Na overleg met CODIM en Wolter en Drs kozen ze voor de LMR1080. Een keuze die de school zo’n 30% kan gaan schelen op de energiekosten. Aanschaf en installatie kosten per lokaal € 300,- Als de school ook € 2.000,- meebetaald, kunnen alle lokalen gedaan worden. 

Word groener dan een kikker - komt met het idee voor een groen dak. Op het dak moet er een plek ingericht worden voor zonnepanelen. Tevens gaat het dak plaats bieden voor een moestuin en het gebruik van ICOMOSS. Deze laatste zet CO2 om in O2, kan water opvangen en is in 8 tot 25 jaar terugverdiend. Daarnaast pleit het adviesbureau voor de introductie van biologisch voedsel in de schoolkantine.

De prijsuitreiking
De panelleden waren allen stuk voor stuk prettig verrast over de kwaliteit van zowel de vorm als de inhoud van de presentaties! Ze prezen de inventieve en verfrissende inbreng van de jongeren, terwijl ook goed gekeken is naar praktische toepasbaarheid en haalbaarheid van de ideeën. Het panel beraadt zich nog even over de winnaars, als Guus Hoen van Provincie Groningen het woord neemt. Ook hij prijst de ideeën van de jongeren en vertelt ze dat volwassenen (en dus ook de Provincie) nog veel kan leren van deze leerlingen. Dhr. Hoen is dan ook erg blij met de jonge adviseurs en alle duurzame oplossingen die zij aangedragen hebben. Daarna doet dhr. Hoen een appèl op de meegekomen ouders. ‘Neem de zojuist gehoorde ideeën ook mee naar huis en doe er je voordeel mee! Alle kleine duurzame beetjes helpen…’ En dan is het panel er uit: één cheque ter waarde van € 5.000,- gaat naar DZN en zal bijdragen aan de verduurzaming van de locatie Helperbrink. De andere cheque ter waarde van € 5.000,- gaat naar Quality Green en zal bijdragen aan de verduurzaming van de locatie Rummerinkhof. Beide adviesbureaus…van harte gefeliciteerd! En ook een dikke pluim voor alle andere adviesbureaus die zo hard gewerkt hebben en met goede duurzame oplossingen gekomen zijn. Wat een betrokkenheid….fantastisch!